Eko aktivisti kažu da su više nego iznenađeni informacijama do kojih su došli da se u postrojenjima kompanije „Natron-Hayat“ u Maglaju uništavaju i zaplijenjeni narkotici u akcijama koje sprovode policijske agencije u BiH. Poslednje aktivnosti spaljivanja narkotika završene su početkom jula, a trajale su prethodnih mjesec dana uništavanjem oduzete opojne droge iz nadležnosti Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske.
U Bosnu i Hercegovinu se, prema tvrdnjama vlasti, ne uvozi opasan otpad, već se takav otpad izvozi, a uvozi se isključivo neopasan otpad, odnosno alternativno gorivo.
Bez obzira na ove tvrdnje, eko aktivisti su sumnjičavi, a ponajbolje kakva je situacija i kakve posljedice od rada industrijskih postrojenja koja koriste otpad kao alternativno gorivo (RDF/SRF) i onoga što se spaljuje u industrijskim pećima zasigurno osjećaju i trpe građani.
“Dosli smo do novih podataka i informacija o RDF/SRF otpadu koji se uvozi u BiH. Analizom otpada koji je radila služba Uprave za indirektno oporezivanje BiH je potvrđeno da se radi o komunalnom otpadu, i isti je svrstan u “gradski otpad” oznake 3825 1000. Priča sa RDF/SRF nije ništa drugo do klasičan biznis” – kažu eko aktivisti iz NGG “Za čist zrak” iz Kaknja.
Oni su 18.05.2026. godine Upravi za indirektno oporezivanje uputili urgenciju da im dostavi ranije tražene podatke na koji način se vrši kotrola uvezenog otpada u BiH na graničnim prelazima i da li su do sada utvrđene nepravilnosti prilikom uvoza RDF/SRF goriva iz otpada i na koji način su uočene nepravilnosti evidentirane i sankcionisane.
Ovih dana su u odgovoru iz UIO, iz Sektora carina, potvrdili da su pod oznakom RDF/SRF alternativnog goriva analizom dva uzorka utvrdili da se radi o gradskom otpadu, sastavljenog od mješavine papira, raznih folija, plastičnih masa, ostataka tetrapak ambalaže i drvne mase. Konstatujući da u prethodnoj i ovoj godini nije bilo nepravilnosti u postupku uvoza, UIO je navela da su u četiri slučaja tokom 2024. i 2025. godine izvršili izvoz dopremljenog otpada, navodeći privredni subjekt “Lukavac cement” d.o.o. Lukavac, u čijoj labaratoriji je utvrđeno odstupanje parametara kvaliteta njihovog internog standarda, te je izvršen povrat otpada.
“Sve ovo izgleda gotovo pa idealno, ali mi zapravo znamo kako nam je kada svakodnevno udišemo zrak. Navešćemo samo današnju (09.07.2026.) situaciju da smo u cijeloj zemlji sa najvećim indeksom zagađenja. Na obje mjerne stanice “Centar” i “Općina” je, prema podacima Federalnog hidrometeorološkog zavoda, taj indeks “6” i samo još u Maglaju je zabilježena ta negativna vrijednost koja označava da je zrak “izuzetno zagađen”. Tek su slijedeći sa indeksom “3”, koji označava “umjereno zagađenje”, Tuzla i Sarajevo na dvije mjerne stanice od ukupno osam koje imaju i Zenica sa tim indeksom na jednoj, od pet njihovih mjernih stanica” – informacije su od kakanjskih eko aktivista, koji smatraju da je BiH još daleko od realizacije planova za uvođenje EU praksi, poput odvojenog prikupljanja, razvoja reciklažnih sistema i korištenja otpada kao alternativnog goriva (RDF/SRF) u industriji.
Inače, kada je riječ o Maglaju, koji uz Kakanj drži primat po zagađenosti zraka, što današnji izvještaj Federalnog hidrometeorološkog zavoda to i potvrđuje, u ovoj lokalnoj zajednici eko aktivisti su prošle godine u septembru protestom i peticijom uputili direktnu poruku lokalnim vlastima da su, uz federalne, odgovorne da im obezbijede čist zrak. To su uradili zbog tadašnje alarmantne situacije sa izuzetno visokim indeksima zagađenja zraka, zbog čega su prema inspekcijama ZDK i Federacije BiH upućene na desetine prijava građana.
“Kao da nemamo općinskog komunalnog ni ekološkog inspektora ili ih uopšte nemamo, pa smo se obraćali nadležnim na višim nivoima, ali uzalud. Sakupili smo peticijom više stotina potpisa i obavijestili lokalne i kantonalne vlasti da nećemo mirno gledati kako nam sugrađani oboljevaju od malignih bolesti, što se, nažalost, potvrđuje i informacijama iz kantonalne bolnice. Ova situacija je došla do neizdrživosti i dosta je bilo zatvaranja očiju, dozlogrdila nam je ta ispoljavana bojazan od gubitka radnih mjesta ako bi “Natronka” stala ili šta već navode kao opravdanja u lokalnim vlastima zašto one ništa ne preduzimaju” – informacije su iz Maglaja od tamošnjih eko aktivista, a maglajsko udruženje “Grana” je sprovelo i “Istraživanje o stavovima građana Maglaja o stanju životne sredine i percepcije zagađenja”, koje su dostavili nadležnima sa sahtjevima da se aktivno uključe u rješavanje problema sa aerozagađenjima u ovom gradu.
Eko aktivisti kažu da su više nego iznenađeni informacijama do kojih su došli da se u postrojenjima kompanije „Natron-Hayat“ u Maglaju uništavaju i zaplijenjeni narkotici u akcijama koje sprovode policijske agencije u BiH. Poslednje aktivnosti spaljivanja narkotika završene su početkom jula, a trajale su prethodnih mjesec dana uništavanjem oduzete opojne droge iz nadležnosti Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske.
“Komisija za uništavanje opojne droge, psihotropne tvari, biljke iz koje se može dobiti opojna droga i prekursora BiH („Službeni glasnik BiH“, broj 39/25), uz podršku Ministarstva sigurnosti BiH, Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske i Federalne uprave policije, provodi uništavanje oduzetih opojnih droga prema naredbama nekoliko sudova iz Bosne i Hercegovine” – stoji u obavještenju Ministarstva bezbjednosti BiH na njihovoj zvaničnoj stranici.
(Lj.Đ., Odgovorno)
