“Tvrdnjom da Odluka Ustavnog suda “ne prekida i ne suspenduje Koncesioni ugovor ili bilo koji od njegovih aneksa” te najavom da njihove operacije “nastavljaju da rade normalno”, korporacija otvoreno najavljuje dalje nezakonito i neustavno eksploatisanje državne imovine na osnovu ništavnih akata.”
Za rudarsku kompanju „DP Metals“ odlukom Ustavnog suda BiH o osporenim aktima u slučaju izdavanja koncesija na području općine Vareš, jer nisu u skladu sa čl. I/2. i III/3.b) Ustava Bosne i Hercegovine, zato što su nenadležni organi javne vlasti raspolagali državnom imovinom suprotno Zakonu u privremenoj zabrani, nije raskinut niti suspendovan Ugovor o koncesiji niti bilo koji od njegovih aneksa.
Prema Saopštenju, izdatom 01.10.2026. iz sjedišta “DPM Metals Inc. (TSX: DPM, ASX: DPM)” u Torontu, čak ni to što je državnim zemljištem raspolagano iako na državnom nivou nije riješeno pitanje državne imovine i što u te radnje nije uključivano Pravobranilaštvo kao zakonski zastupnik titulara državne imovine, nije od bitnog značaja i operacije DPM-a u Varešu nastavljaju se normalno.
“Sud je odredio rok od šest mjeseci nadležnim organima, zajedno s Pravobranilaštvom, da preispitaju osporene akte i preduzmu potrebne korake kako bi ih uskladili sa zakonom, odnosno poništili one akte za koje se utvrdi da nisu u skladu sa Zakonom o privremenoj zabrani raspolaganja državnom imovinom. DPM namjerava konstruktivno sarađivati s Pravobranilaštvom i nadležnim organima tokom ovog procesa” – dio je saopštenja Kompanije.
U tom Saopštenju su iznesene tvrdnje da se ustavni spor odnosi na državne šume i šumsko zemljište u Bosni i Hercegovini i da je dio šireg problema koji utiče na veći broj velikih investicija zasnovanih na koncesijama u BiH. Preneseni su dijelovi iz Odluke Ustavnog suda, te je navedeno da je Sud je utvrdio da određeni akti, uključujući Ugovor o koncesiji broj 04-18-21389-1/13 od 12. marta 2013. godine i anekse I–VI, kao i povezane odluke nadležnih organa koje se odnose na prenamjenu šumskog zemljišta i prava služnosti, nisu u skladu sa članovima I(2) i III(3)(b) Ustava Bosne i Hercegovine. Po navodima iz Kompanije, razlog je što nadležni organi Federacije, kantona i općina nisu imali ovlaštenje da raspolažu tom imovinom protivno Zakonu o privremenoj zabrani raspolaganja državnom imovinom, bez uključivanja BiH i njenog Pravobranilaštva. Konstatacija je i da je Odluka Ustavnog suda konačna i protiv nje nije dozvoljena žalba.
Potvrđeno je da je Ustavni sud utvrdio nesaglasnost Ugovora o koncesiji iz 2013. i aneksa I–VI sa Ustavom BiH, ali istovremeno se naglašava da odluka trenutno ne raskida niti suspenduje koncesiju i da je nadležnim organima ostavljen rok od šest mjeseci da preispitaju akte i otklone utvrđene nezakonitosti.
Očekivano, Saopštenje “DPM Metals” nije dočekano sa oduševljenjem od strane eko aktivista, već su uslijedile žestoke reakcije i konkretni potezi.
“Tvrdnje da Odluka Ustavnog suda neće uticati na njihov koncesioni ugovor i anekse “DP Metals” je saopštenjem prvenstveno namijenio berzi, kako se ne bi stekao utisak da su oni obmanuli berzu, a to je u poslovnom svijetu ozbiljno djelo i može dovesti do ukidanja berzanskog tikera. Zato sam se, samo dan nakon što je objavljeno Saopštenje koncesionara odnosno 02.10.2026. godine, pismeno obratila Pravobranilaštvu BiH, iako oni, kao i mi, znaju da su ugovori o koncesiji u Varešu ništavni i da Odluka U-2/26 itekako ima uticaj, tačnije, pravno gledano, oni nemaju ugovore niti su ih ikad imali” – izjavila je portalu Odgovorno građanski aktivista Hajrija Čobo, koja je u ime NGG “Park prirode Trstionica i Boriva” autorica Zahtjeva za ocjenu ustavnosti po kojem je Ustavni sud Bosne i Hercegovine donio Odluku broj U-2/26 od 24. septembra 2026. godine, kojom je pravosnažno utvrđena neustavnost niza koncesionih akata za područje Vareša usljed nezakonitog raspolaganja državnom imovinom.
U dopisu Pravobranilaštvu BiH “Zahtjev i inicijativa za hitno traženje mjere osiguranja i inspekcijsko pečaćenje nelegalnih gradilišta više subjekata u Varešu” urgentno se zahtijeva postupanje po Odluci Ustavnog suda BiH broj U-2/26. Napominjući da Pravobranilaštvo ima imperativnu zakonsku obavezu da kao zakonski zastupnik države hitno zaštiti njene imovinske interese od višestrukih uzurpatora, posebnu pažnju Čobo je posvetila Saopštenju “DP Metals”, sa sumnjum da će pokušati opstruirati Odluku Ustavnog suda, odnosno da je njihovo saopštenje javni nagovještaj odbijanja provođenja Odluke.
“Tvrdnjom da Odluka Ustavnog suda “ne prekida i ne suspenduje Koncesioni ugovor ili bilo koji od njegovih aneksa” te najavom da njihove operacije “nastavljaju da rade normalno”, korporacija otvoreno najavljuje dalje nezakonito i neustavno eksploatisanje državne imovine na osnovu ništavnih akata. Pored toga, javno su potvrdili početak komercijalne proizvodnje s danom 10. augusta 2026. godine. Pokušaji sužavanja Odluke U-2/26 isključivo na jedno preduzeće ili samo na šumsko zemljište su pravno neosnovani. Ustavni sud u Dispozitivu Odluke eksplicitno utvrđuje da osporeni akti nisu u skladu sa Ustavom BiH i da Sud nedvosmisleno rezimira da su nenadležni organi raspolagali državnom imovinom suprotno Zakonu u privremenoj zabrani” – kaže Čobo.
U Zahtjevu Pravobranilaštvu argumentovano se ukazuje i da bi opasnost od eventualnog odlaganja postupanja bila velika i materijalna šteta enormna. Naveden je primjer da zvanični proizvodni kapacitet postrojenja koncesionara ”DPM Metals” iznosi 850.000 tona godišnje, što daje dnevnu eksploataciju od 2.328 tona državnih resursa.
“Prema zvaničnom korporativnom Izvještaju o mineralnim rezervama (sadržaj srebra, cinka, zlata, olova, bakra i antimona po toni rude), te njihovim referentnim cijenama metala, bruto vrijednost u jednoj toni iskopane rude iznosi 663,07 USD. To znači da na dnevnoj osnovi samo ova strana korporacija otuđuje državnu imovinu u iznosu od blizu 1,54 miliona američkih dolara. Ukoliko im se omogući rad pod izgovorom preispitivanja tokom ostavljenog administrativnog roka od šest mjeseci, država BiH će pretrpjeti dodatnu štetu u vrijednosti od oko 278 miliona američkih dolara.” – iznesene je kalikulacija eko aktivistkinje Čobo.
Od Pravobranilaštva BiH se zahtijeva da, bez ikakvog odlaganja, pred nadležnim redovnim sudovima podnese prijedlog za izricanje privremene mjere osiguranja. Da se mjerom naloži apsolutna zabrana svih rudarskih, građevinskih, šumarskih i eksploatacionih radova svim pravnim licima obuhvaćenim osporenim odlukama (DPMetals BH, Seven Plus i svim pridruženim subjektima) na predmetnim parcelama, do formalnog brisanja njihovih koncesionih ugovora. Navedeno je u Zahtjevu da je pravni osnov potvrđen, a višemilionska dnevna šteta ukazuje na opasnost u odlaganju. Takođe, zahtijeva se od Pravobranilaštva da odmah, kao ovlašteni zakonski zastupnik države BiH, zvanično obavijesti nadležne inspekcije, prvenstveno Federalni šumarski i rudarski inspektorat, o ništavosti ugovora i dozvola.
“Od inspekcija morate hitno zahtijevati izlazak na teren, sprečavanje svih aktivnosti zasnovanih na nepostojećim dozvolama i fizičko pečaćenje svih lokacija i mehanizacije svih navedenih koncesionara. Pasivnost Vaše institucije u situaciji gdje su akti proglašeni neustavnim, a korporacije javno najavljuju rad, čini Vas saučesnicima u milionskom pustošenju državne imovine, što podliježe odredbama člana 239. Krivičnog zakona BiH (Neizvršenje odluke Ustavnog suda BiH). Očekujem Vaše hitno i konkretno postupanje” – striktno je navedeno u zahtjevu Pravobranilaštvu BiH.
(Lj.Đ., Odgovorno / Foto: NGG)
