Krajnji rezultat je – svega 66 provedenih finansijskih revizija za 2025. i isto toliko pratećih izvještaja. Što je najmanji broj finansijskih revizija koje je Ured za reviziju institucija u FBiH realizovao (u jednoj godini), u posljednjih 10 godina. A podsjetimo, u posljednjoj godini mandata prethodnog generalnog revizora (2024.), realizovano je čak 107 finansijskih revizija.
Ured za reviziju institucija u FBiH pod “novim” rukovodstvom, izabranim na sporan način (imenovanje je obavljeno i pored stava opozicije da je glavna referenca kandidata bliskost sa strankama vladajuće većine i da ne zadovoljavaju ni osnovne profesionalne preduslove za obavljanje funkcija na koje su imenovani, uz izražene elemente nepotizma, pa čak i uz ignorisanje upozorenja iz Ambasade SAD-a u BiH, o neprihvatljivosti takvog načina biranja rukovodstva institucije koja bi po međunarodnim standardima, a i domaćim zakonima, morala biti nezavisna od političkog uticaja), već drugu godinu za redom ima izuzetno mali broj planiranih i realizovanih finansijskih revizija.
U prethodnom ciklusu, pod Dževadom Nekićem kao generalnim revizorom, Ured je, napornim radom, kontinuirano povećavajući produktivnost, zatečeni broj od 51 realizovane finansijske revizije u 2016. godini, doveo do 107 realizovanih u 2024. – zadnjoj godini mandata ovog generalnog revizora.
Pod novim rukovodstvom – Mirzom Kudićem, kao generalnim revizorom i Ninom Džidić, kao njegovom zamjenicom – već u prvoj godini njihovog mandata (2025.), broj planiranih finansijskih revizija je oboren sa prethodnih 107, na svega 69 (niže nego iujednoj godini prethodnog mandata). Čime je, između ostalog, Glavnoj službi za reviziju javnog sektora Republike Srpske po prvi put omogućeno da, uz više revizija učinka, ima i veći broj realizovanih finansijskih revizija, od Federalnog ureda, koji je u prethodnim godinama, u tom kontekstu, bezuspješno pokušavala stići.
I u planu za 2026. Federalni ured za reviziju je predvidio realizaciju manje finansijskih revizija nego Glavna služba RS – 74, naprema 90, koliko je planirala Glavna služba za reviziju javnog sektora RS.
No, ni tih 74 nije uspio realizovati. Iz različitih razloga čak 8 revizija nije realizovano (između ostalog čak ni revizija Izvještaja o izvršenju Budžeta Federacije BiH za 2025. godinu, zatim revizija UNION banke d.d. Sarajevo, „Naftnih terminala Federacije” d.o.o. Ploče, te, pet ustanova socijalne zaštite u FBiH.).
Pa je krajnji rezultat, što se tiče finansijskih revizija – svega 66 provedenih finansijskih revizija za 2025. i isto toliko pratećih izvještaja. Što je najmanji broj finansijskih revizija koje je Ured za reviziju institucija u FBiH realizovao (u jednoj godini), u posljednjih 10 godina.
A osim što je manje od bilo kog rezultata ovog Ureda pod prethodnim rukovodstvom, već sada je jasno da će drugu godinu zaredom biti manje i od broja revizija koje je provela Glavna služba za reviziju javnog sektora RS. Jer je ona već do sada, u skladu sa svojim dvodjelnim planom, realizovala svih 60 revizija planiranih za realizaciju do 31.07., a do kraja godine planira realizovati još 30 finansijskih revizija za 2025.
To da Glavna služba za reviziju RS realizuje više finansijskih revizija od Ureda za reviziju institucija u FBiH potpuno je neprihvatljivo s obzirom da je broj potencijalnih subjekata revizije koje pokriva Ured (preko 2000) više nego dvostruko veći od broja subjekata koje pokriva Glavna služba (oko 900).
Smanjenje broja finansijskih revizija iz Ureda (neuvjerljivo) pravdaju značajnim povećanjem broja kontrola postupanja po preporukama iz ranijih godina provedenih finansijskih revizija (pa se. pritom, pozivaju čak i na međunarodne institucije, koje jesu sugerisale potrebu da se realizaciji preporuka posveti više pažnje ali nisu rekli da se radi toga smanjuje broj provedenih revizija!). Čak su jedno vrijeme, iz rukovodstva Ureda, insistirali na apsurdnom izjednačavanju tih poslova i izvještaja. I sabiranjem ozbiljnog posla sa nečim što je tek nezahtjevniji segment tog posla, javnost pokušavali uvjeriti da nije došlo do ozbiljnog pada produktivnosti.
A podsjećamo, praćenje realizacije preporuka iz prethodno provedene revizije sastavni je dio standardnog izvještaja o finansijskoj reviziji, čiji su ključni segmenti – revizija finansijskih izvještaja i revizija usklađenosti sa zakonima i drugim propisima. I sad bi neko da bi napuhao svoje rezultate izvještaj koji sadrži samo provjeru realizacije preporuka iz neke ranijih godina izvršene revizije izjednačio sa finansijskom revizijom, koja, kao što rekosmo osim te provjere sadrži i reviziju finansijskih izvještaja i reviziju usklađenosti sa zakonima i drugim propisima.
Uglavnom, pored 66 finansijskih revizija, Ured za reviziju institucija u FBiH završio je i svih 76 planiranih praćenja realizacije preporuka iz ranijih godina provedenih finansijskih revizija. Te, do sada, i dvije od 5 planiranih revizija učinka, kao i oba planirana praćenja realizacije preporuka iz ranijih godina provedenih revizija učuinka.
Od 66 subjekata nad kojim je u 2026. godini provedena finansijska revizija za 2025., svega njih 10 je dobilo pozitivno mišljenje za obje komponente finansijske revizije. 20 ih je za jednu komponentu dobilo pozitivno a za drugu mišljenje s rezervom. 19 za obje mišljenje s rezervom. A posebno je interesantno da je 15 subjekata za jednu od komponenti finansijske revizije dobilo negativno mišljenje a jedan za obje – i finansijske izvještaje i usklađenost poslovanja sa zakonima i drugim propisima.
Ured za reviziju institucija u FBiH zasad je jedina VRI u BiH koja je revidiranim subjektima izrekla negativne ocjene. U prošloj godini negativne ocjene dala je još samo Glavna služba za reviziju javnog sektora RS, I to za svega tri subjekta. Te godine Ured je negativne ocjene izrekao za 19 subjekata.
Ovo znači da je, bez obzira na smanjenu produktivnost, odnosno značajno manji broj finansijskih revizija koje se realizuju, Ured za reviziju institucija u FBiH, u značajnoj mjeri, zadržao kritičnost po kojoj je bio poznat u vrijeme generalnog revizora Nekića. No, to sada nekako ostaje bez javnog odjeka, zatvoreno u profesionalne okvire.
A podsjećamo, Ured za reviziju institucija u FBiH je, pod bivšim generalnim revizorom Dževadom Nekićem, bio efikasna, ugledna, društveno relevantna institucija, koja osim što je u svom mandatu udvostručila broj finansijskih revizija koje vrši u toku jedne godine, bila i oštar kritičar negativnih pojava u društvu i kršenja propisa od strane vlasti i institucija pod njenom kontrolom, koja se nije ustručavala ni od žestokih javnih sukoba sa tom vlašću, koja je toj nezavisnoj instituciji u više navrata (neuspješno) pokušala nametnuti političku kontrolu i cenzuru. (A ne pokazavši namjeru da s promjenom vlasti na prethodnim izborima promijeni svoju kritičnost i profesionalan odnos, od nove vlasti, uključujući dojučerašnje opozicionare koji su veličali njegovu kritičnost dok je ona pogađala prethodnu vlast, biva ispraćen na sramotan način, ne samo bez zasluženog priznanja, nego sa uvredama, prijetnjama i bez elementarne pristojnosti i poštovanja).
Inače, revidiranim subjektima u Federaciji, u finansijskoj reviziji za 2026. izrečena je 971 preporuka za otklanjanje uočenih nepravilnosti, grešaka i nezakonitosti.
(N.N., Revizije info & Odgovorno)
