“Nije nam poznato koji je pravni subjekt bio predmet vanredne inspekcijske kontrole,… Zapisnik ne navodi koja je firma konkretno subjekt ovog nadzora, budući da su ti podaci u dokumentu prekriveni. Prekriven je i dio koji se odnosi na utvrđeni prekršaj, odnosno kaznu, što može upućivati da se radi o namjernom zataškavanju slučaja, a ne o tobožnjoj zaštiti ličnih podataka” – reakcija je eko aktivista iz Konjica.
Iz Laboratorija za vode Agencije za vodno područje rijeke Save Sarajevo su upozorili da su, uz nizak nivo vode u rijekama, problem netretirane komunalne otpadne vode, zbog kojih se smanjuje količina otopljenog kiseonika (mjera količine gasovitog kiseonika koja se nalazi u vodi, a koji zdrave vode pogodne za život moraju sadržavati) i istovremeno raste koncetracija onečišćenja.
Iz AVP Sava su konstatovali da su visoke temperature vazduha zabilježene ovih dana u Bosni i Hercegovini, regionu i širom Evrope, te da su klimatske promjene sve izraženije i uzrokuju duže sušne periode, više temperature i velike oscilacije vodostaja.
“Kada nivo vode u rijekama značajno padne, raste njena temperatura, smanjuje se količina otopljenog kisika. Istovremeno raste koncentracija onečišćenja, a živi svijet – posebno riblja populacija, dolazi pod ogroman pritisak. Rast temperature vode dovodi do smanjenja rastvorenog kisika, što u ekstremnim situacijama može uzrokovati pomor ribe. Nizak vodostaj uzrokuje gubitak migracionih puteva i staništa za mrijest riba i razvoj vodozemaca, čineći ih metom za grabežljivce. Dodatna opasnost smanjenja nivoa vode je povećanje koncentracije onečišćenja i patogenih organizama, što može izazvati i obolijevanje životinjskog svijeta. Uz nizak nivo količine vode u rijekama, najveći problem predstavljaju netretirane komunalne otpadne vode. One se, uz zanemarljivo mali broj izuzetaka, direktno bez prethodnog tretmana, ispuštaju u vodotoke” – naveli su iz ove agencije sa sjedištem u Sarajevu, uputivši javni apel stanovništvu da vodu troši savjesno te da ne koristi vodu iz rijeka za zalijevanje, rekreaciju i kupanje.
Od AVP Sava su eko aktivisti iz Gračanice 01.09.2026. zatražili da hitno istraži uzrok pomora ribe u rijeci Spreči, koje je primjećeno dan ranije i u večernjim časovima je Agenciju o detaljima upoznao zvanično i federalni inspektor nadležan za vode. Reagujući na zahtjev, nedavno imenovani direktor AVP Sava, Senad Memić je naložio labaratorijsko ispitivanje, nakon što se pomor ribe na više lokaliteta u Spreči proširio.
Laboratorije ove agencije su izvršile uzorkovanje vode na tim lokalitetima, izvršena su mjerenja osnovnih fizičko-hemijskih parametara, te će se izvršiti i screening analiza na osnovu koje će se suziti obim parametara za koje će se naknadno uraditi detaljna analiza.
“Po izvršenoj screening analizi biće moguće procjeniti izvor zagađenja koji je doveo do pomora ribe. Paralelno će se izvršiti analiza potencijalnih zagađivača na predmetnom lokaliteu. Sve ove aktivnosti biće kordinirane sa nadleženim inspekcijskim organima. Propisivanje mjera, ukoliko bude poznat uzrok onečišćenja vrši nadležna inspekcija. Ukoliko bude potrebno, AVP Sava će organizovati i dodatno praćenje kako bi se nastavilo motriti stanje vodnog tijela, što uključuje i praćenje bioloških elemenata kvaliteta kako bi se moglo utvrditi da li je došlo do trajne promjene stanja vodnog tijela” – izjava je Memića.
Situaciju na terenu pojačano prati i Agencija za vodno područje Jadranskog mora, nakon što je Federalna uprava za inspekcijske poslove 21.08.2026. provela vanredni inspekcijski nadzor u poslovnoj zoni Konjica, nakon prijave o zagađenju rijeke Neretve nizvodno od nekadašnjeg kompleksa UNIS.
Eko aktivisti iz udruženja “Zeleni Neretva Konjic” su već dobili Izvještaj, koji otkriva da je uzrok incidenta curenje 600 do 700 litara koncentrovane hlorovodonične (HCl) kiseline iz oštećenog kontejnera. Zapravo, eko incident je nastupio nakon što se kiselina pretakala iz cisterne dobavljača u plastični IBC kontejner i kada je popustio donji ventil na kontejneru.
Izvještaj federalne vodne inspektorice Tatjane Lučić i federalne inspektorice zaštite okoliša Alme Vereš upućuje da je kontejner bio izrazito dotrajao sa vidljivim korozivnim promjena na metalnoj podkonstrukciji, što je značilo da je korišten duže vrijeme nego što je materijal mogao izdržati. Sanaciju mjesta sa kojeg je pokrenuto onečišćenje Neretve je preuzela specijalizovana kakanjska firma Delta Petrol.
Ono što je indikativno je da uzročnik eko incidenta posjeduje rješenje o vodnoj dozvoli za ispuštanje tehnoloških otpadnih voda u Neretvu, koje je izdala Agencija za vodno područje Jadranskog mora, sa rokom važenja od pet godina.
“Nije nam poznato koji je pravni subjekt bio predmet vanredne inspekcijske kontrole, jer u poslovnoj zoni Konjica, na koju se ispust odnosi, prema podacima iznesenim i vidljivim u zapisniku, posluju na istoj adresi privredna društva Eurosjaj d.o.o. Konjic, Unisgal d.o.o. Konjic, i Graewe-Tadiv d.o.o. Konjic. Zapisnik ne navodi koja je firma konkretno subjekt ovog nadzora, budući da su ti podaci u dokumentu prekriveni. Prekriven je i dio koji se odnosi na utvrđeni prekršaj, odnosno kaznu, što može upućivati da se radi o namjernom zataškavanju slučaja, a ne o tobožnjoj zaštiti ličnih podataka” – reakcija je eko aktivista iz Konjica, koji priznaju da su nemoćni u zaštiti rijeka i smatraju da su reakcije nadležnih za upravljanje vodotokom i kontrolu spore i neunčikovite.
(Lj.Đ., Odgovorno)
