LAP je obuhvatio nabavku potrebne ginekološke opreme i potrošnog materijala za PAPA testove i laboratorijske analize, gostujućeg ginekologa koji će subotom vršiti preglede u Domu zdravlja Gacko obzirom da Dom zdravlja nema specijalistu iz oblasti ginekologije. Također, osigurano je angažiranje jednom godišnje pokretnog mamografa u cilju prevencije karcinoma dojke kao i angažman radiologa jednom u tri mjeseca. Osigurane su i terenske edukacije i info štandovi na kojima će se dijeliti brošure i letci o značaju prevencije a ono što je posebno značajno, a na čemu će također raditi Udruženje žena „Riječ“ u saradnji sa doktorima Doma zdravlja Gacko, je edukacija mladih i roditelja koja će se obavljati u obrazovnim institucijama a odnosi se na značaj vakcinacije protiv HPV.
Kampanja „Budi korak ispred“, koju, u opštini Gacko, provodi Udruženje žena „Riječ“ Gacko, pokrenuta je u martu ove godine s ciljem usvajanja Lokalnog akcionog plana prevencije karcinoma ženskih reproduktivnih organa (LAP). Pored usvajanja ovog dokumenta kao sistemskog višegodišnjeg rješenja, kampanja je obuhvatila edukaciju građana o značaju prevencije, koja je provođena u gradskim i ruralnim mjesnim zajednicama i srednjoj školi. Većinom su se edukacijama po mjesnim zajednicama odazivale žene, dok su u srednjoj školi pored učenica prisustvovale i njihove školske kolege i nastavnici.
Uporedo sa edukacijama održavani su i javni događaji poput foruma građana na kojem je sa građanima na samom početku kampanje razgovarano o problemu porasta broja oboljelih žena na godišnjem nivou i potrebi za provođenjem preventivnih mjera, okruglog stola na kojem se o problemu i pokretanju inicijative za usvajanje LAP-a razgovaralo s predstavnicima lokalnih institucija, ustanova, udruženja građana i žena liječenih od karcinoma ženskih reproduktivnih organa. Provođene su i ulične akcije dijeljenja edukativnih brošura građanima i jaka promotivna kampanja putem medija i društvenih mreža.
Održani su sastanci sa predstavnicima lokalnih vlasti. Na sastanku sa načelnikom opštine Vukotom Govedaricom je uručena i zvanična Inicijativa za usvajanje ovog važnog dokumenta. Načelnik je podržao inicijativu i formirao radnu grupu za izradu LAP-a u koju su pored predstavnice Udruženja žena „Riječ“ bili imenovani predstavnici lokalnih vlasti i doktori medicine. Održan je sastanak i sa predsjednikom Skupštine opštine Gacko i Odborom za zdravlje Skupštine opštine Gacko, koji su, također, ovoj inicijativi dali veliku podršku. Radna grupa je nakon izrade LAP-a dokument prezentirala načelniku opštine koji ga je podržao i uputio Skupštini opštine Gacko na razmatranje i usvajanje.
Jučer, 20.10.2026. godine na svojoj 10. sjednici u aktuelnom mandatu, Skupština opštine Gacko je jednoglasno prihvatila Lokalni akcioni plan prevencije karcinoma ženskih reproduktivnih organa kojim su na godišnjem nivou planirana sredstva u ukupnom iznosu od 33.000 KM od čega će Opština Gacko direktno financirati u iznosu od 21.000 KM a ostala sredstva od 12.000 KM će biti osigurana od strane TE Gacko i privatnih preduzeća u vidu donacija.
LAP je obuhvatio nabavku potrebne ginekološke opreme i potrošnog materijala za PAPA testove i laboratorijske analize, gostujućeg ginekologa koji će subotom vršiti preglede u Domu zdravlja Gacko obzirom da Dom zdravlja nema specijalistu iz oblasti ginekologije. Također, osigurano je angažiranje jednom godišnje pokretnog mamografa u cilju prevencije karcinoma dojke kao i angažman radiologa jednom u tri mjeseca. Osigurane su i terenske edukacije i info štandovi na kojima će se dijeliti brošure i letci o značaju prevencije a ono što je posebno značajno a na čemu će također raditi Udruženje žena „Riječ“ u saradnji sa doktorima Doma zdravlja Gacko je edukacija mladih i roditelja koja će se obavljati u obrazovnim institucijama a odnosi se na značaj vakcinacije protiv HPV.
Usvajanje ovog dokumenta je jako važno za Opštinu Gacko kao malu lokalnu zajednicu gdje statistika o broju žena oboljelih na godišnjem nivou nije baš nešto čime se mogu pohvaliti. Za to postoji više razloga a među najznačajnijim – na čijem otklanjanju će se kroz provođenje LAP-a sigurno raditi – su nedostatak redovite edukacije u cilju prevencije i činjenica da su žene do sada u slučaju da trebaju liječničku pomoć vezano za reproduktivno zdravlje morale ići u Bolnicu Trebinje ili Univerzitetsku bolnicu u Foči.
Provođenje LAP-a prevencije karcinoma ženskih reproduktivnih organa omogućuje ženama Gacka da u naredne četiri godine imaju osiguranu osnovnu liječničku pomoć „na kućnom pragu“ što će zasigurno uz redovitu edukaciju doprinijeti češćim pregledima žena i smanjenu broja slučajeva sa smrtnim ishodom.
Važno je napomenuti da ni u jednom trenutku ova inicijativa nije naišla na otpor institucija jedinice lokalne samouprave, već upravo suprotno, kao i činjenicu da je Opština Gacko usvajanjem ovog dokumenta važnog za cijelu lokalnu zajednicu prema nezvaničnim rezultatima istraživanja prva jedinica lokalne samouprave u Bosni i Hercegovini pa i u zemljama u okruženju, koja je usvojila ovakav dokument. Na taj način su donosioci odluka pokazali da su svjesni svoje odgovornosti kao i činjenice da bi njihova primarna uloga trebala biti briga o dobrobiti njihove lokalne zajednice.
(A.A., Odgovorno)
