Prema Zakonu o zaštiti potrošača RS, nadležni organi svoje odluke, koje se tiče cijena javnih komunalnih usluga, donose nakon pribavljanja mišljenja savjetodavnog tijela, a zakonska obaveza je i da u 11 gradova i 53 opštine u ovom entitetu komunalna preduzeća formiraju komisiju za rješavanje reklamacija potrošača. Ali…
Iako zakonski propisi u Republici Srpskoj striktno nalažu jedinicama lokalne samouprave da imaju formirano savjetodavno tijelo za zaštitu prava potrošača, manje od trećine ih je ispunilo tu zakonsku obavezu, iako je od primjene propisa, koji to nalažu, prošlo više od jedanaest godina.
Ovo je konstatovano 30.01.2026. na sastanku u Modriči, lokalnoj zajednici u kojoj će Udruženje za zaštitu potrošača ToPeR iz Doboja u saradnji sa lokalnim udruženjima nastojati da pomogne u realizaciji te zakonske obaveze opštinskim vlastima.
“Nadležni organi koji odlučuju o pravima i obavezama potrošača ‒ ekonomskih usluga obavezni su da formiraju savjetodavno tijelo u čijem radu učestvuju predstavnici udruženja potrošača, a to tijelo svoje odluke donosi bez diskriminacije, na transparentan i objektivan način.” – citiran je na tom sastanku član 52 Zakona o zaštiti potrošača RS.
Prema stavovima iz tog člana Zakona, nadležni organi svoje odluke, koje se tiče cijena javnih komunalnih usluga, donose nakon pribavljanja mišljenja savjetodavnog tijela, a zakonska obaveza je i da u 11 gradova i 53 opštine u ovom entitetu komunalna preduzeća formiraju komisiju za rješavanje reklamacija potrošača.
“Prema raspoloživim podacima ukupno je 17 lokalnih zajednica ispunilo tu zakonsku obavezu, a ni sve od ovih nisu dostavili nadležnom Ministarstvu trgovine i turizma odluku, odnosno rješenje o formiranju savjeta za zaštitu potrošača. Članovi savjeta su po pravilu predstavnici lokalnih vlasti i Udruženja za zaštitu potrošača, registrovanih za obavljanje te djelatnosti pri nadležnom ministarstvu. Poželjno je i da su u Savjetu zastupljeni i predstavnici komunalnih preduzeća” – pojasnila je na sastanku predsjednica Udruženja ToPeeR Snežana Šešlija.
Kada je riječ o formiranju Savjeta za zaštitu potrošača u Modriči, koje se planira realizovati u sklopu projekta Proaktivni građani i građanke – PRAGG, očigledno je da nije slučajno izabrana ova lokalna zajednica, jer će to biti priličan izazov, složili su se učesnici sastanka.
Naime, Opština Modriča je specifična po tome, što su, prema raspoloživim podacima, čak oba postojeća komunalna preduzeća Akcionarsko društvo “Vodovod i kanalizacija” Modriča i Akcionarsko društvo „Komunalac“ a.d. Modriča privatizovana. Ovo je rijedak primjer ne samo u entitetu RS, već i u cijeloj BiH.
Do posebnog izražaja problem sa nepostojanjem savjetodavnog tijela u politici određivanja cijena javnih usluga pokazao se prilikom sve češćih korekcija cijena poskupljenjem usluga, u ovom slučaju kada je Modriča u pitanju, privatnih preduzeća. Poslednji slučaj povećanja cijena komunalnih usluga bez mogućnosti da lokalne vlasti kontrolišu ovaj proces, kao ni građani da utiču na povećanje cijena kroz neke sistemske mehanizme, pokazao se sredinom 2025. godine, kada su dva komunalna preduzeća odlučile da podignu svoje cijene.
“Mada je to odranije propisana zakonska obaveza na nivou RS, tek tada, na pravi način, čini se, ukazala se neophodnost uvođenje mehanizma pravičnosti i transparentnosti u funkcionisanju komunalnih preduzeća u Modriči, odnosno potrebe formiranja Savjeta za zaštitu potrošača opštine Modriča. Iako su oba preduzeća privatizovana to ih, takođe, ne oslobađa obaveze da imaju formirane komisije za zaštitu prava potrošača” – smatra predsjednica Udruženja za zaštitu potrošača “DON” Prijedor Murisa Marić, koja je kao stručni konsultant takođe učestvovala na sastanku u Modriči.
Inače, zbog problema sa načinom funkcionisanja privatizovanih komunalnih preduzeća u Modriči, Skupština opštine Modriča je na prvoj posebnoj sjednici, održanoj 20.10.2025., razmatrajući tačku dnevnog reda Upravljanje komunalnim otpadom na području opštine, usvojila zaključak da nisu stečeni uslovi da privredno društvo „Komunalac“ a.d. poveća cijenu odvoza komunalnog otpada, ali imajući u vidu otežane uslove njegovog poslovanja usvojena je Odluka o davanju subvencije preduzeću iz budžeta opštine Modriča.
Takođe, usvajanjem Odluke, pokrenut je postupak osnivanja novog javnog komunalnog preduzeća, čiji vlasnik će biti opština. Načelnik opštine Jovica Radulović je na toj sjednici izrazio očekivanja da će od aprila ove godine opštinske vlasti krenuti u realizaciju tog projekta, da se, kako je naglasio, Opština Modriča konačno vrati u red opština koje imaju komunalno preduzeće u svom vlasništvu.
(Lj.Đ., Odgovorno)
