Zahvaljujući djelovanju eko aktivista, odnosno akcijama, lobiranju, učestvovanju u javnim raspravama i pravnim bitkama koje vode protiv investitora i sklonih im vlasti, ovih su dana spašene još dvije rijeke u BiH. Bar djelimično i bar privremeno.
Gornji dio toka rijeke Ugar ostaje netaknut
Fondacija Atelje za društvene promjene – ACT objavila je nezvaničnu informaciju da je Komisija za koncesije iz oblasti vodoprivrede SBK na juče, 18.02.2026., održanoj sjednici donijela jednoglasnu odluku kojom odbija zahtjev investitora Eskimo S2 d.o.o. Travnik za aneksiranje ugovora o koncesiji za malu hidroelektranu “Babanovac” na rijeci Ugar, u opštini Travnik.
Inače, koncesioni ugovor za ovu mHE zaključen je 2013. godine, pri čemu je rok za njenu izgradnju i puštanje u komercijalni pogon bio 15. mart 2016. U međuvremenu su potpisana četiri aneksa, kojima su produžavani rokovi za realizaciju projekta. No, peti, sa još jednim produženjem nije prošao, jer investitor nije uspio pribaviti neophodne dozvole, poput urbanističke saglasnosti, energetske dozvole i odobrenja za građenje, u roku koji je predvidio zakon.
Naime, 3. avgusta 2025. godine, po “zakonu o zabrani izgradnje mHE u FBiH”, usvojenom u julu 2022., istekao je trogodišnji rok za kompletiranje dokumentacije, koji je, kao privremeni izuzetak od zabrane, ostavljen investitorima koji su, u vrijeme usvajanja ovog zakona imali zaključene ugovore o koncesiji.
Fondacija ACT uputila je, povodom ove “Još jedne pobjede riječnih aktivista i aktivistkinja”, čestitke NGG “Dižimo glas za naše rijeke” i svim akterima koji su dali doprinos u ovoj borbi.
Odbačen zahtjev za gradnju mHE Nevačka na Stupčanici
Centar za životnu sredinu, s druge strane, objavio je informaciju da je Ministarstvo prostornog uređenje, građevinarstva i ekologije RS odbacilo zahtjev za odobravanje studije uticaja za projekat male hidroelektrane “Nevačka” na riječi Stupčanici u opštini Han Pijesak.
Rezultat je to prihvatanja argumenata koji su, u zadnjem procesu javnog uvida studije, dati od pojedinih nadležnih institucija, te, Centra za životnu sredinu.
“Centar godinama aktivno argumentovano ukazuje na štetnost gradnje elektrana na našim rijekama. Slučaj mHE “Nevačka” pratimo od početka, i ukazali smo na propuste koji su napravljeni prilikom ove i svih prethodnih procjena uticaja na životnu sredinu.”, navode iz Centra za životnu sredinu.
Dio rijeke Stupčanice, na opštini Han Prijesak, koji je zadnjih godina bio predmet pokušaja izgradnje male hidroelektrane je time odbranjen i nastavlja da teče slobodno i dalje.
Na žalost, zbog prirode ovdašnjih vlasti, odnosno njihove sklonosti korupciji i služenju interesu Kapitala, umjesto interesu građana, na duži rok ništa nije sigurno. Ali, aktivisti su, srećom, spremni za nastavak borbe.
(N.N., Odgovorno)
