Već drugi dan za redom, grupa mještana sprječava prolazak mehanizacije Šumarstva “Prenj” d.d. Konjic i namjeru probijanje šumskog puta za izvlačenje drvne mase iz jednog od sedam odjeljenja planiranih za sječu u okolini ovog naselja u 2026. godini.
Desetak godina od svjetski čuvene borbe hrabrih žena Kruščice, koje su, u ovom naselju u blizini Viteza u SBK, više od 500 dana i noći fizički, svojim tijelima, branile rijeku Kruščicu od izgradnje dviju mini hidroelektrana, postavši simboli ekološke i građanske borbe ne samo u BiH, istoimeno naselje u opštini Konjic suočava se sa napadom na njegova prirodna bogatstva. I otporom ovdašnjeg stanovništva.
Već drugi dan za redom, grupa mještana sprječava prolazak mehanizacije Šumarstva “Prenj” d.d. Konjic i namjeru probijanje šumskog puta za izvlačenje drvne mase iz jednog od sedam odjeljenja planiranih za sječu u okolini ovog naselja u 2026. godini.
Prema navodima mještana, postoji bojazan da bi ove aktivnosti mogle ugroziti neke od izvora pitke vode koji se nalaze u blizini Kruščice.
Stoga je njihov osnovni zahtjev – zaštita izvora pitke vode, odnosno njihovo uknjižavanje u katastar, na osnovu čega bi stručna lica odredila obuhvate vodozaštitnih zona.
Podsjećaju i na ranija negativna iskustva povezana s izvlačenjem drvne mase i oštećenjem puta.
S druge strane, rukovodstvo Šumarstva “Prenj” d.d. Konjic ističe da su ove aktivnosti dio Plana gazdovanja za 2026. godinu, usvojenog zaključkom Gradskog vijeća, odbacujući navode o navodnim nezakonitim radnjama.
Navode da je upravo ovo preduzeće izvršilo sanaciju puta oštećenog uslijed izvlačenja drvne mase prije 10-ak godina i da je tada uloženo oko 50.000 KM, što su spremni učiniti i sada. Navodeći da su spremni za saradnju s lokalnom zajednicom.
Na terenu su bili i pripadnici Policijske stanice Konjic koji su sačinili službenu zabilješku i sve aktere pozvali da se suzdrže od postupaka koji bi mogli dovesti do narušavanja javnog reda i mira.
U narednim danima očekuje se zakazivanje sastanka predstavnika mještana, Šumarstva “Prenj” i Grada Konjica. No, sudeći po trenutnim stavovima, teško da će doći do kompromisnog rješenja.
Mještani insistiraju da se niti jedan m³ od ukupno oko 6.500 planiranih za sječu neće odvesti s Kruščice, iz lokalnog šumsko privrednog društva ostaju pri stavu da će se planirane aktivnosti realizovati.
Čitava situacija dobrim dijelom je proizvod gotovo dvodecenijske zakonske neuređenosti sektora šumarstva u Federaciji BiH, a posebno Hercegovačko neretvanskom kantonu.
Zakon koji je regulisao oblast šumarstva u FBiH je, naime, 27.11.2009. godine, stavljen van snage presudom Ustavnog suda Federacije BiH, kojom su naložene njegove izmjene. Koje Parlament FBiH do danas nije usvojio.
Pokušaji usvajanja nepostojećih zakona datiraju još iz 2012. godine u HNK i 2016. U Federaciji, ali je, o oba slučaja, proces donošenja zaustavljen uslijed političkih razmirica između ključnih aktera vlasti, čija pozadina je, usmjerena na stranačku kontrolu nad šumskim resursima. I pljačkom istih.
Vladajuće stranke godinama ignorišu i uporne zahtjeve civilnog društva – među kojima su najistrajniji Transparency International i Fondacija Atelje za društvene promjene – ACT – za rješavanje ovog problema, odnosno usvajanje zakona u HNK i na Federalnom nivou.
TI BiH je, početkom 2025., objavio studiju u kojoj ponudio analizu dugogodišnjeg pravnog vakuuma u oblasti šumarstva u Federaciji BiH i pregled pravnih, ekoloških, ekonomskih i društvenih posljedica istog. Posebno istakavši nekontrolisanu eksploataciju šumskih resursa, višemilionska gubitke, te – degradacija povjerenja građana u institucije! Što je, ključni problem, koji trenutno imamo i u Kruščici.
(N.N., Odgovorno)
